Sıcaklık Kontrol Cihazları

Sıcaklık kontrol cihazı, bir sensörden aldığı sıcaklık bilgisini ayarlanan set değeriyle karşılaştırıp ısıtıcıyı ya da soğutucuyu devreye alan veya devreden çıkaran panel tipi kontrol cihazıdır. Fırın, kazan, enjeksiyon makinesi, kurutma odası, soğuk hava deposu ve kalıp ısıtma gibi sıcaklığın belirli bir bantta tutulması gereken her uygulamanın merkezinde bu cihaz bulunur.

Doğru cihazı seçmek, teknik tablodaki tek bir satıra değil birkaç kararın birlikte verilmesine bağlıdır: pano kesiti, kullanacağınız sensör tipi, ısıtma mı soğutma mı yapacağınız, alarm ihtiyacınız ve besleme geriliminiz. Bu sayfada ürün gamımızdaki dört seriyi, aralarındaki farkları ve seçim yaparken netleştirmeniz gereken başlıkları bulacaksınız.

Sıcaklık Kontrol Cihazı Modelleri

Ürün gamımızdaki dört seri, pano boyutu ve kontrol ihtiyacına göre konumlanır. Dördü de termokupl (J, K, R, S) ve PT-100 girişini destekler; giriş tipi sipariş sırasında belirtilir.

VF-TC4-100/112 — 48x48 mm Panel Tipi

Standart 1/16 DIN kesitiyle en yaygın kullanılan modeldir. 4 dijitlik 10 mm gösterge, uzaktan rahat okunur. ON/OFF (aç-kapa) veya zaman oransal (P) çalışma seçilebilir; oransal modda set değerine yaklaşırken çıkış darbeli çalışarak aşımı azaltır.

Termokupl (J, K, R, S), PT-100 ve PTC girişi destekler. Doğruluk %0,5, çözünürlük 1 °C (PT-100 ile 0…100 °C aralığında 0,1 °C). Kontrol çıkışı 8A@250Vac röledir. Besleme 220 Vac, 24 Vdc veya 12 Vdc olarak sipariş edilir. Isıtma/soğutma fonksiyon seçimi, soğutmada kompresör koruma zamanı, sensör kopması halinde çıkışın alacağı konum (ON, OFF veya %POWER), °C/°F seçimi, proses değeri ofseti ve program giriş kilidi bulunur.

VF-TC4-112 — Buton Kontrollü 48x48 mm

Aynı 48x48 mm kesitte, ön panelden arttırma ve azaltma butonlarıyla set değerinin ve alarm eşiğinin hızlıca değiştirilebildiği modeldir. Ön panel altındaki butonlarla konfigürasyona da erişilir. Operatörün sık set değişikliği yaptığı üretim hatlarında zaman kazandırır.

ON/OFF veya zaman oransal çalışma, ısıtma/soğutma seçimi, kompresör koruma zamanı ve 5 farklı alarm fonksiyonu sunar. Alarm çıkışı için çekmede ve bırakmada gecikme zamanı tanımlanabilir; böylece geçici dalgalanmalarda gereksiz alarm üretilmez.

VF-TCS377 — 35x77 mm Dikey Panel Tipi

Dar ve uzun kesitiyle panel yüzeyinin kısıtlı olduğu yerler için uygundur. 4 dijit 10 mm gösterge taşır. ON/OFF çalışır; çıkış fonksiyonu ısıtma, soğutma veya alarm olarak seçilebilir.

Bu serinin farkı giriş çeşitliliğidir: termokupl (J, K, R, S), PT-100, PTC girişine ek olarak NTC girişini de destekler. Doğruluk %0,5, çözünürlük 1 °C (PT-100 0…100 °C aralığında ve NTC ile 0,1 °C). Röle çıkışı 8A@250Vac, besleme 220 Vac / 24 Vdc / 12 Vdc. Alarm fonksiyonunda çekme-bırakma gecikmesi ve kilitleme özelliği vardır.

VF-TC38R — Raya Monte 35x85 mm

Panel yüzeyinde gösterge gerekmeyen, cihazın pano içinde DIN rayına monte edilmesinin yeterli olduğu uygulamalar içindir. 3 dijit 8 mm gösterge taşır. ON/OFF veya zaman oransal çalışma, ısıtma/soğutma seçimi ve 5 farklı alarm fonksiyonu sunar.

Pano yüzeyinde yer kazandırdığı ve montajı hızlı olduğu için makine imalatında ve seri panolarda tercih edilir.

Modellerin Karşılaştırması

Sıcaklık Kontrol Cihazı Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

1. Sensör Tipini Baştan Belirleyin

Giriş tipi sipariş sırasında belirtilir, sonradan değiştirilmesi mümkün olmayabilir. Bu yüzden hangi sensörle çalışacağınıza önce karar verin. 600 °C üzerindeki proseslerde termokupl (J, K, R, S), daha düşük sıcaklıkta yüksek doğruluk gerekiyorsa PT-100 uygundur. NTC girişi gerekiyorsa TCS377 serisi seçilmelidir.

2. ON/OFF mu, Oransal (P) mı?

ON/OFF kontrol çıkışı ya tam açık ya tam kapalıdır. Basittir ve çoğu uygulamada yeterlidir, ancak sıcaklık set değeri etrafında salınım yapar. Isıl ataleti düşük, hızlı tepki veren sistemlerde bu salınım büyür.

Zaman oransal (P) çalışmada, set değerine yaklaşıldıkça çıkış darbeli çalışır ve güç kademeli olarak azalır. Aşım (overshoot) belirgin şekilde düşer, sıcaklık daha kararlı tutulur. Hassas sıcaklık gerektiren enjeksiyon, ekstrüzyon ve kurutma uygulamalarında oransal çalışma tercih edilmelidir.

3. Pano Kesitini ve Okuma Mesafesini Ölçün

48x48 mm standart kesittir ve çoğu panoda hazır boşluk bulunur. Panel yüzeyi darsa 35x77 mm dikey model, gösterge hiç gerekmiyorsa raya monte 35x85 mm model uygundur. Uzaktan okuma gerekiyorsa 4 dijit / 10 mm göstergeli modeller tercih edilmelidir; 3 dijit / 8 mm gösterge yakından okumaya uygundur.

4. Röle Kapasitesini Yükünüze Göre Kontrol Edin

Kontrol çıkışı 8A@250Vac rölesidir. Isıtıcı akımı bu değerin altındaysa doğrudan bağlanabilir. Daha büyük yüklerde röle bir kontaktörü sürmeli, kontaktör de ısıtıcıyı beslemelidir. Rölenin doğrudan yüksek akım anahtarlaması, kontakların kısa sürede yapışmasına yol açar.

5. Besleme Gerilimini Sipariş Öncesi Netleştirin

Cihazlar 220 Vac, 24 Vdc veya 12 Vdc besleme ile üretilir ve bu da siparişte belirtilir. Panonuzdaki mevcut besleme hattına göre seçim yapılmalıdır.

6. Alarm İhtiyacınızı Tanımlayın

Yalnızca sıcaklığı tutmak yeterliyse temel model iş görür. Ancak eşik aşıldığında uyarı vermesi, bir vanayı kapatması veya hattı durdurması gerekiyorsa alarm çıkışlı model gerekir. TC4-112 ve TC38R serilerinde 5 farklı alarm fonksiyonu bulunur; çekmede ve bırakmada gecikme tanımlanarak geçici dalgalanmalarda gereksiz alarm önlenir.

7. Sensör Kopması Halinde Ne Olacak?

Gözden kaçan ama kritik bir ayardır. Sensör kablosu koptuğunda cihaz sıcaklığı okuyamaz. Bu durumda kontrol çıkışının ON, OFF veya belirli bir %POWER değerinde kalması ayarlanabilir. Isıtma uygulamalarında güvenli tercih genellikle OFF'tur; aksi halde kontrolsüz ısınma riski doğar.

Sektöre Göre Kullanım

Plastik ve Ambalaj Makineleri

Ekstrüzyon ve enjeksiyon hatlarında her ısıtma bölgesi için ayrı kontrol cihazı kullanılır. Sıcaklık kararlılığı ürün kalitesini doğrudan etkilediği için oransal çalışma tercih edilir. 48x48 mm panel tipi bu alanın standardıdır.

Fırın ve Isıtma Sistemleri

Yüksek sıcaklıklı fırınlarda K veya S tipi termokupl girişli cihaz kullanılır. Alarm fonksiyonu, aşırı sıcaklık durumunda emniyet devresini tetiklemek için önemlidir.

Soğutma ve Soğuk Hava Depoları

Soğutma fonksiyonunda kompresör koruma zamanı kritik ayardır: kompresör durduktan sonra belirli bir süre yeniden çalıştırılmaz, böylece basınç dengelenir ve motor korunur. Bu ayar tüm serilerimizde bulunur.

Kurutma ve Kürleme Odaları

Uzun süreli sabit sıcaklık gerektiği için oransal çalışma ve düşük ofset ayarı önem kazanır. Set değerine ulaştıktan sonra salınımın küçük kalması ürün homojenliğini artırır.

Montaj ve Devreye Almada Sık Yapılan Hatalar

• Yanlış giriş tipi siparişi. Cihaz PT-100 girişli sipariş edilip sahaya termokupl bağlanırsa ölçüm alınamaz. Giriş tipi baştan netleşmelidir.
• Uygun olmayan uzatma kablosu. Termokupl girişlerinde kablo, sensör tipiyle uyumlu olmalıdır; normal bakır kablo ölçüm hatası üretir.
• Sensörün yanlış konumlandırılması. Sensör ısıtıcıya çok yakınsa cihaz ortamı değil ısıtıcıyı okur; sistem erken kapanır ve hedef sıcaklığa ulaşılamaz.
• Röleye doğrudan büyük yük bağlamak. 8A üzerindeki yüklerde araya kontaktör konulmalıdır.
• Sensör kopması davranışının ayarlanmaması. Varsayılan bırakılırsa arıza anında beklenmedik sonuç doğabilir.
• Gürültülü kablo güzergâhı. Sensör kablosunu motor ve invertör kabloları ile aynı kanaldan geçirmek okuma kararsızlığına yol açar.

Sık Sorulan Sorular

Hangi sıcaklık kontrol cihazını seçmeliyim?

Önce pano kesitinize karar verin: 48x48 mm standarttır, dar yüzeyde 35x77 mm, gösterge gerekmiyorsa raya monte 35x85 mm uygundur. Sonra sensör tipini (termokupl veya PT-100) ve alarm ihtiyacınızı belirleyin. NTC girişi gerekiyorsa TCS377 serisi seçilmelidir.

ON/OFF ile oransal kontrol arasındaki fark nedir?

ON/OFF çıkışı tam açık veya tam kapalıdır; sıcaklık set değeri etrafında salınır. Zaman oransal (P) çalışmada set değerine yaklaşıldıkça çıkış darbeli çalışır, aşım azalır ve sıcaklık daha kararlı tutulur. Hassasiyet gerektiren proseslerde oransal tercih edilmelidir.

Cihaza hangi sensörler bağlanabilir?

Tüm serilerimiz termokupl (J, K, R, S), PT-100 ve PTC girişini destekler; TCS377 ayrıca NTC girişi sunar. Giriş tipi siparişte belirtilmelidir.

Kontrol çıkışı ne kadar yük kaldırır?

Kontrol çıkışı 8A@250Vac rölesidir. Isıtıcı akımı bu değerin altındaysa doğrudan bağlanabilir. Daha büyük yüklerde röle bir kontaktörü sürmeli, güç kontaktör üzerinden anahtarlanmalıdır.

Kompresör koruma zamanı ne işe yarar?

Soğutma uygulamalarında kompresör durduktan sonra belirlenen süre boyunca yeniden çalıştırılmasını engeller. Bu bekleme, sistem basıncının dengelenmesini sağlar ve kompresör motorunu zorlanmadan korur.

Sensör kablosu koparsa cihaz ne yapar?

Bu davranış ayarlanabilir: kontrol çıkışı ON, OFF veya belirli bir %POWER değerinde kalabilir. Isıtma uygulamalarında güvenli tercih genellikle OFF'tur, aksi halde kontrolsüz ısınma riski doğar. Ayarın devreye alma sırasında bilinçli yapılması önerilir.

Ölçülen sıcaklık gerçek değerden farklı çıkıyor, ne yapmalıyım?

Önce sensör tipinin cihaz ayarıyla uyumlu olduğunu ve uzatma kablosunun doğru tipte olduğunu doğrulayın. Sensörün konumu da önemlidir; ısıtıcıya çok yakın monte edilen sensör ortam sıcaklığını değil ısıtıcıyı okur. Kalan küçük farklar cihaz üzerindeki proses değeri ofseti ile düzeltilebilir.

Besleme gerilimi sonradan değiştirilebilir mi?

Hayır. Cihazlar 220 Vac, 24 Vdc veya 12 Vdc besleme ile üretilir ve bu tercih siparişte belirtilir. Pano besleme hattınıza uygun modeli baştan seçmek gerekir.

Model Seçiminde Destek ve Teklif

Pano kesitinizi, kullanacağınız sensör tipini, ısıtma mı soğutma mı yapacağınızı, alarm ihtiyacınızı ve besleme geriliminizi iletmeniz halinde uygun modeli birlikte belirleyip teklif hazırlıyoruz.

Kontrol cihazına bağlanacak sensörler için termokupl ve PT-100 rezistans termometre ürün gruplarımızı, ölçümün yalnızca gösterilmesi yeterliyse dijital gösterge modellerimizi inceleyebilirsiniz.